AJB is een programma waarbij jongeren in kwetsbare posities, uit het basisonderwijs (groepen 7 en 8) en het voortgezet onderwijs (klas 1 en 2), op vaste dagen en tijden, gratis sporten onder begeleiding van een trainer.
“Formeel gezegd is het een bewezen effectieve preventieve gedragsinterventie van het ministerie van Justitie en Veiligheid”, legt Dennis Verhoofstad, projectleider bij AJB, uit. “Maar we willen dat stempel van Justitie er niet op, voor de kinderen is het gewoon sport. AJB is juist bedoeld om problemen te voorkomen, deelnemers hoeven geen probleemgedrag te vertonen. Kinderen die bijvoorbeeld geen geld hebben om te sporten, die zich vervelen of behoefte hebben aan meer structuur kunnen ook meedoen.”
Irfan Gadzo, projectleider Bossche Veerkracht/PmG bij de Gemeente: “Op deze leeftijd zijn er soms al eerste signalen dat iets mis kan gaan of niet lekker loopt. Dat proberen we met AJB op een positieve manier op te vangen. Het doel is om deze jonge deelnemers de goede kant op te sturen, te voorkomen dat ze afglijden. AJB is een plek om te groeien”
Vertrouwen
AJB werkt in Den Bosch nauw samen met de gemeente, scholen en sportverenigingen HSV Gryphons, EBBC, sv CHC, rkvv Wilhelmina en sv BLC. Jongeren melden zichzelf aan, maar ook leerkrachten kunnen aangeven wie mogelijk baat heeft bij deelname. Trainers, zoals Wesley Maas, gaan langs op basisscholen. Wesley: “Ik geef er kick-offs en clinics en ben soms ook tijdens de pauzes aanwezig. Zo leren kinderen het programma kennen, bouw je een vertrouwensband met ze op en herkennen ze je als ze later naar de training komen.”
Dat vertrouwen is cruciaal, ervaart Wesley. “Een trainer is meer dan een trainer, ik ben ook een soort klankbord voor ze. Ze kunnen hun verhaal bij me kwijt als het niet lekker met ze gaat, ik vraag ze hoe hun dag was. Het geeft ze het gevoel ergens bij te horen. Sport is bij AJB een middel, niet het doel. Je legt met elkaar een mooie basis voor structuur en sociale vaardigheden.” Als er écht iets speelt, schakelt AJB de gemeente, school en ouders in. “Oplossen is niet onze taak. Signaleren en bemiddelen wel.”
Maar ook buiten het sportveld gebeurt veel. Zo worden er sportdagen, thema-avonden en workshops georganiseerd. Wesley: “’Handen af van onze hulpverleners’ bijvoorbeeld, over de rol van wijkagenten en boa's. We bespreken onderwerpen als groepsdruk en het risico om geronseld te worden voor criminele activiteiten. Zo, in een vertrouwde omgeving en laagdrempelig, zorgen we dat de jongeren én hun ouders zich bewust worden van die risico's.”
Steeds beter
Om deelname aan AJB toegankelijk te maken, worden financiële belemmeringen zoveel mogelijk weggenomen. Dennis: “Deelnemers krijgen onder meer sportkleding en doen gratis mee aan de activiteiten. En als een jongere na AJB lid wil blijven of worden van een sportvereniging, wordt de contributie tot en met het zeventiende levensjaar betaald.”
En dat maakt het aantrekkelijk, vertelt Hamza van 13. Hij komt al vanaf groep 7 naar de AJB-voetbaltraining bij CHC Schutskamp; inmiddels zit hij in de brugklas. “Ik vond voetbal heel leuk, en toen ze op school vertelden dat je gratis in de Kruiskamp kon voetballen heb ik me meteen aangemeld.” Wat hij vooral bij AJB leert? "Teamwork, samenspelen – ik heb veel nieuwe mensen leren kennen. Ik besteed m’n tijd nu veel beter, zit niet meer continu op m’n telefoon. En ik word steeds beter in voetballen!”
Individuele successen
Ook uit onderzoek blijkt dat de aanpak werkt. Dennis: “Het AJB-programma bestaat elf jaar, met landelijk jaarlijks zo'n 3.500 nieuwe deelnemers. In Den Bosch zijn we nu vijf jaar bezig, inmiddels hebben honderden jongeren meegedaan. Onderzoek door de Universiteit van Amsterdam laat zien dat zij minder kans maken op delinquent gedrag, betere keuzes maken en andere vriendjes kiezen.”
“Maar het succes van AJB kun je niet afmeten aan cijfers alleen”, vult Irfan aan. “Hoe laat je immers zien dat je iets hebt voorkomen? Het gaat veel meer om de ervaringsverhalen: de jongen die je de verkeerde kant zag opgaan en die nu op de goeie weg zit, de meid die opbloeit door de aandacht die ze hier krijgt.”
“Het mooiste bewijs is misschien wel een oud-AJB-deelnemer die hier nu meehelpt als assistent”, zegt Wesley. “En een andere jongen die volgend jaar zelfs een contract krijgt als hoofdtrainer bij AJB. Zij laten perfect zien hoe sport, met positieve aandacht op het juiste moment, tot verandering kan leiden.”
Meer informatie vind je op https://alleenjijbepaalt.nl
