Peuterplus: vroeg ondersteunen voor gelijke kansen
Na een succesvolle pilot op vier Brede Bossche Scholen zijn dit schooljaar tien locaties van kinderopvangorganisaties in Den Bosch aan de slag gegaan met PeuterPlus. PeuterPlus is een intensieve begeleiding van jonge kinderen die extra ondersteuning kunnen gebruiken bij hun ontwikkeling. Vroeg investeren leidt namelijk tot meer kansen later. “Juist in die eerste jaren leg je het fundament.”
“Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) is een belangrijk instrument om de ontwikkeling bij jonge kinderen extra te stimuleren en om achterstanden te voorkomen”, legt Marjolein Winter, Beleidsmedewerker Ontwikkeling en Realisatie Jeugd, uit. Of een peuter in aanmerking komt voor VVE wordt vastgesteld op basis van verschillende factoren, zoals de taalontwikkeling, maar ook de thuissituatie en de herkomst en het opleidingsniveau van ouders. Op het consultatiebureau wordt bepaald of een kind een zogeheten voorschoolse educatie-indicatie krijgt. Marjolein: “Het VVE-programma start rond de leeftijd van 2,5 jaar en loopt door tot en met groep 2 van de basisschool. De nadruk ligt op taalontwikkeling, maar ook motorische, sociaal-emotionele en cognitieve vaardigheden komen aan bod.” Het doel is helder: een goede start op de basisschool. Marjolein: “Eigenlijk wil je dat alle kinderen daar zonder achterstand binnenkomen.”
De stap naar intensievere begeleiding
Toch bleek het standaard VVE-aanbod in de praktijk niet altijd voldoende. Kinderopvangorganisaties zagen dat sommige peuters extra ondersteuning nodig hadden. Marjolein: “We merkten dat de ontwikkeling van een groep kinderen stagneerde. Met zestien peuters en twee pedagogisch medewerkers op een groep kom je soms simpelweg tijd te kort.”
Dat inzicht leidde in 2021 tot de pilot PeuterPlus: een intensievere aanpak op vier locaties van Kanteel Kinderopvang, met kleinere groepen van maximaal acht kinderen en extra begeleiding. “Je wilt rust, aandacht en echt kunnen kijken naar wat een kind nodig heeft,” aldus Marjolein. “Zeker tussen 0 en 4 jaar ontwikkelen kinderen zich razendsnel. Deze jaren zijn het meest kansrijk om op tijd in te zetten op hun (taal)ontwikkeling.”
De pilot werd nauwkeurig gemonitord met observaties en vragenlijsten. Daarbij werd gekeken naar zowel de ontwikkeling van de kinderen als het handelen van de pedagogisch professionals. Marjolein: “We hebben periodiek gemeten: wat zien we gebeuren, waar moeten we bijsturen en wat werkt goed?”
De uitkomsten waren overtuigend. Marjolein: “We zagen een duidelijke vooruitgang in de ontwikkeling én het welbevinden van de kinderen. En de pedagogisch medewerkers ervoeren minder werkdruk.”
Van pilot naar structurele aanpak
Met ingang van dit schooljaar is PeuterPlus uitgebreid naar tien locaties van Kanteel, Ons Kind Bureau, Partou en Zonnelicht, met name in wijken waar veel kinderen een VE-indicatie hebben.
Op de Brede Bossche School De Haren betekende dit een uitbreiding in uren. Jerry Hanegraaf is er locatiemanager: “Er ontstond zo meer tijd om de ontwikkeling gericht te ondersteunen. Wij hebben een extra pedagogisch medewerker op de groep kunnen aanstellen, die ook specifiek opgeleid is voor voorschoolse educatie. Onze vertrouwde invalkracht kreeg zo een vaste baan. Heel fijn.”
Meer aandacht voor ouders
Het slagen van PeuterPlus is echter niet alleen te danken aan meer medewerkers. “De PeuterPlus-groepen waren effectief, maar ook kostbaar,” licht Marjolein toe. “Daarom hebben we de pilot niet overal één-op-één gekopieerd, maar goed gekeken naar wat op een locatie het effectiefst is. Zit hem dat in kleinere groepen, extra personeel of meer aandacht voor ouders?”
Want juist dat laatste blijkt ook cruciaal: huisbezoeken en ouderbetrokkenheid maken een groot verschil. “De ontwikkeling van een kind gebeurt immers niet alleen op de groep,” legt Jerry uit. “Het grootste deel van de tijd zijn kinderen thuis. Dus moet je ouders meenemen. We zien dan ook dat door PeuterPlus de betrokkenheid van ouders is toegenomen.”
Investeer vroeg
Hoewel de resultaten positief zijn, blijft monitoring belangrijk: de aanpak wordt intensief gevolgd, de inzichten worden door de tien locaties gedeeld.
De grote vraag is nu hoe toekomstbestendig PeuterPlus is. “Het hangt deels af van financiering,” erkent Marjolein. “Maar als je kunt aantonen dat het werkt, heb je een sterk verhaal.”
Bovendien reikt de ambitie verder dan de peuterfase alleen. Marjolein: “Eigenlijk zou je dit willen doortrekken naar het basisonderwijs. Juist in die eerste jaren leg je het fundament.” En dat fundament is van onschatbare waarde, ziet Jerry dagelijks. “Investeer vroeg. Dat betaalt zich later dubbel en dwars terug in de kansen die een kind krijgt.”