Handboek Tijdelijke Verkeersmaatregelen

Uniforme voorwaarden voor tijdelijke verkeersmaatregelen in de gemeente ‘s-Hertogenbosch.

Door: Gemeente 's-Hertogenbosch

1. Inleiding

De gemeente ‘s-Hertogenbosch verricht dagelijks werk voor het veilig houden, verbeteren en verduurzamen van de leefomgeving. Dit zorgt voor veel werkzaamheden in de openbare ruimte en helaas ook voor overlast. Om de werkzaamheden in goede banen te leiden en de overlast zo veel mogelijk te beperken heeft de gemeente ‘s-Hertogenbosch uniforme voorwaarden opgesteld voor het voorbereiden en uitvoeren van tijdelijke verkeersmaatregelen. Deze uniforme voorwaarden sluiten aan op de richtlijnen van het CROW en geven een toelichting hoe deze binnen de gemeente moeten worden toegepast.

Daarnaast geeft dit document een aantal aanvullende eisen ten aanzien van de kwaliteit van de op te stellen verkeersplannen en de uitvoering van de verkeersmaatregelen daar waar de CROW-richtlijnen hier niet in voorzien. Bij eventuele tegenstrijdigheden tussen de verschillende documenten gaat de tekst in dit document boven de tekst in de CROW-richtlijnen.

Het doel van dit document is om de toetsing van de verkeersmaatregelplannen vlotter te laten verlopen en om de (verkeers)veiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid voor alle verkeersdeelnemers en inwoners te waarborgen en schade aan de openbare ruimte te voorkomen. In projectspecifieke situaties behoudt de gemeente ‘s-Hertogenbosch zich het recht voor om van deze uniforme
voorwaarden af te wijken.

1.1 Toepassing

Deze randvoorwaarden zijn van toepassing op alle werkzaamheden en evenementen die plaatsvinden in de openbare ruimte van de gemeente ‘s-Hertogenbosch. De toepassing geldt ook voor werkzaamheden of evenementen die buiten de gemeentegrens plaatsvinden, maar waarvoor er borden of afzettingen op het grondgebied van de gemeente ‘s-Hertogenbosch moeten worden geplaatst. Dit gebied beslaat alle bij de gemeente ‘s-Hertogenbosch in beheer zijnde wegen binnen de gemeentegrens. Op de website van Rijkswaterstaat kunt u checken of een weg in het beheer is van de gemeente ‘s-Hertogenbosch.

1.2 Relevante wet- en regelgeving

Iedere aanvraag wordt getoetst aan de actuele richtlijnen van het CROW met betrekking tot maatregelen bij werk in uitvoering en de wet- en regelgeving. De volgende richtlijnen en wetgeving zijn altijd van toepassing:

  1. Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990);
  2. Besluit administratieve bepalingen inzake het wegverkeer (BABW);
  3. Uitvoeringsvoorschriften BABW inzake verkeerstekens;
  4. Wegenverkeerswet 1994;
  5. CROW publicatiereeks voor Maatregelen bij Werk in uitvoering 2020, bestaande uit:
  • Beleid en proces (publicatie 526)
  • Specificaties voor materieel en materiaal (publicatie 525)
  • Werken op autosnelwegen (publicatie 529)
  • Standaardmaatregelen op autosnelwegen (publicatie 530A)
  • Werken op niet-autosnelwegen (publicatie 527)
  • Standaardmaatregelen op niet-autosnelwegen (publicatie 530B)
  • CROW-publicatie Richtlijnen voor de bebakening en markering van wegen 2024;

Bij werkzaamheden met een doorlooptijd langer dan 1 jaar moet de situatie worden ingericht conform de eisen voor permanente situaties.

2. Werktijden

2.1 Spitstijden

De gemeente ‘s-Hertogenbosch heeft voor een groot aantal wegen spitstijden vastgesteld. Tijdens de spitstijden mag er op deze wegen niet worden gewerkt en mogen er geen afzettingen in bedrijf zijn.
Ook het opbouwen en afbouwen van de maatregel mag alleen buiten de spitstijden gebeuren. De spitstijden zijn afhankelijk van de intensiteiten en prioriteit van een weg en kunnen daarom per weg of traject verschillen. Voor grote meerdaagse projecten kan in overleg met het Bereikbaarheidsteam ook tijdens de spitstijden worden gewerkt.

Spitstijdenkaart gemeente 's-Hertogenbosch

2.2 Werken in de binnenstad

De binnenstad van ‘s-Hertogenbosch is het visitekaartje van de stad. Om de bezoekers, inwoners en de buitenruimte te beschermen gelden er daarom aanvullende maatregelen voor het plaatsen en toepassen van verkeersmaatregelen. De volgende extra randvoorwaarden zijn van toepassing in het gebied weergegeven in onderstaand figuur.

Kaart met de globale begrenzing binnenstad ‘s-Hertogenbosch. Het gebied binnen de oude stadsmuur is gearceerd.

Beschrijving van kaart

Globale begrenzing binnenstad ‘s-Hertogenbosch waarbij er een arcering is aangebracht op het gebied binnen de oude stadsmuur tussen de Dommel, Zuid Willemsvaart en Singelgracht.

3. Eisen verkeersplan

3.1 Uitwerking op geschikte ondergrond

Verkeersplannen moeten worden uitgewerkt op een voor het doel geschikte ondergrond. In de ondergrond moet de volgende informatie duidelijk zichtbaar zijn:

  • Straatnamen
  • Relevante huisnummers
  • Relevante wegmarkeringen

3.2 Meerdere faseringen

Indien het werk meerdere (sub)faseringen kent moeten deze apart worden uitgewerkt.

3.3 Dwarsprofiel

Bij verkeersmaatregelen met een herindeling van de verkeersruimte dient altijd een dwarsprofiel te zijn
opgenomen waarin minimaal de volgende informatie uit is af te leiden:

  • Verkeersruimte (exclusief obstakelvrees)
  • Obstakelvrees/kantstroken
  • Benodigde werkruimte (denk aan op te stellen materieel, uitkomende grond etc.)
  • Langsafzetting
  • Veiligheidsruimtes
Figuur 3.1: voorbeeld dwarsprofiel conform CROW.
Bron: publicatie WIU 2020 – Werken op niet-autosnelwegen

Beschrijving van dwarsprofiel

Het beeld toont een zijaanzicht van een wegprofiel bij wegwerkzaamheden, gebaseerd op richtlijnen van CROW. Aan de linkerkant staat een auto in de verkeersruimte (inclusief obstakelvrije ruimte, gemarkeerd als zone 1). Direct daarnaast bevindt zich een obstakelvrije ruimte (zone 2), gevolgd door een langszij-afzetting met een rood-wit paaltje (zone 3). Vervolgens is er een veiligheidsruimte of vrije ruimte (zone 4) en een loop-/vluchtruimte (zone 5). Aan de rechterzijde is de werkruimte (zone 6), waar twee wegwerkers met gereedschap naast een asfaltmachine staan. Aan de uiterste rechterzijde is opnieuw een loop-/vluchtruimte (zone 5).

3.4 Juiste afmeting werkruimte incl. keet, parkeren etc.

  1. De weergave van de werkruimte dient ook de ruimte te zijn die daadwerkelijk nodig is voor de uitvoering van de werkzaamheden. Dus inclusief de in de werkruimte op te stellen voertuigen, bouwkeet, materialen, uitkomende grond etc. en de benodigde loop- en vluchtruimte.
  2. Bij puntlocaties als werken aan lichtmasten, kappen bomen etc. de punten markeren waar de werkzaamheden plaatsvinden.
  3. Bij stationaire afzettingen dient overeenkomstig de standaardfiguren van de CROW het nulpunt (3 kegels) op de tekening te worden aangegeven.

3.5 Leesbaarheid en aanvullende informatie

  1. Het verkeersplan dient normaal leesbaar te zijn;
  2. Een verkeersplan dient minimaal te zijn voorzien van een duidelijke titel, versie en versiedatum;
  3. Uit het verkeersplan dienen de plaatsingsafstanden van de bebording en materialen herleidbaar te zijn;
  4. Indien een verkeersregelinstallatie ten behoeve van de werkzaamheden wordt uitgeschakeld moet
    dit op het verkeersplan worden aangegeven.

3.6 Conflicterende bebording en bewegwijzering

  1. Op het verkeersplan dient de relevante bestaande bebording te worden weergegeven.
  2. Daarbij dient zichtbaar onderscheid te zijn tussen de bestaande en de tijdelijke bebording.
    Bijvoorbeeld weergave in grijstinten.
  3. Alle af te kruisen bebording en bewegwijzering moet op de tekening zijn aangegeven.

4. Eisen verkeersmaatregelen

In dit hoofdstuk wordt ingegaan op een aantal eisen voor de verkeersmaatregelen voor zover niet of onvoldoende duidelijk vastgesteld in CROW voor Werk in Uitvoering (96a/b).
Het betreft hier dus een verduidelijking of beperking van de eisen zoals gesteld in de CROW-publicaties. Voor al deze eisen geldt dat er, vanwege project- of locatiespecifieke omstandigheden vanuit het b-team wordt afgeweken op onderstaande eisen. In die gevallen zal dit waar mogelijk vooraf kenbaar worden gemaakt

4.1 Maatregelen voor fietsers en voetgangers

  1. Als er onvoldoende ruimte is voor de doorgang van al het verkeer dient de voorkeur uit te gaan naar de doorgang van fietsers en voetgangers;
  2. Het gebruik van het bord “fietsers afstappen” zoveel mogelijk vermijden. Voor fietsers moet een
    passend alternatief worden gezocht;
  3. Het gebruik van stalen rijplaten als tijdelijke verharding voor fietsroutes is niet toegestaan;
  4. Stallingsverboden moeten worden uitgevoerd conform het voorbeeld in bijlage I;
  5. In voetgangersgebieden gaat bij werken >1 dag de voorkeur uit naar een gesloten langsafzetting
    in de vorm van (bouw)hekken of rood-witte kunststof barriër;
  6. Voorzieningen zoals verlaagde trottoirs t.b.v. rolstoelgebruikers en kinderwagens dienen zoveel
    mogelijk beschikbaar te blijven;
  7. De routegeleiding voor visueel gehandicapten zoals routegeleiding, waarschuwingsmarkering etc.
    moet altijd in stand te worden gehouden;
  8. Als een looproute voor visueel gehandicapten wordt geblokkeerd moet dit op veilige wijze kenbaar
    te worden gemaakt. E.e.a. conform CROW-publicatie Richtlijn Toegankelijkheid;
  9. Indien het in standhouden van de zaken genoemd onder punt f t/m h niet mogelijk is moet er voor
    de duur van het werk voor een alternatief te worden gezorgd. Hierbij moet worden voldaan aan de
    CROW-publicatie Richtlijn Toegankelijkheid;

4.2 Gebruik C01+OB401 of Doorgaand verkeer gestremd (DVG)

  1. Borden zoals “Doorgaand verkeer gestremd”, “doorgaand verkeer afgesloten” of een vergelijkbare tekst worden binnen de gemeente ‘s-Hertogenbosch niet toegepast;
  2. De vooraankondiging van een verderop gelegen afsluiting wordt uitgevoerd met een afzethek met
    daarop bord C01 + OB401;
  3. Dit hek moet zodanig geplaatst worden dat dit geen hinder oplevert voor de weggebruiker. Bij plaatsing op de verharding moet er dus altijd voldoende ruimte overblijven om het hek veilig te passeren;
  4. Bij onvoldoende ruimte kan worden gekozen voor een klein afzethek (1,5m);
  5. In situaties waar geen ruimte is voor de plaatsing van een klein afzethek mag bord C01+OB401 op een paal worden geplaatst. In dat geval kan het bord, ten behoeve van een verhoogde attentiewaarde, worden voorzien van een gele
    achtergrond.
Verkeersbord dat een vooraankondiging is van een verderop gelegen afsluiting op 100 meter

Verkeersbord: vooraankondiging van een afsluiting op 100 meter.

4.3 Toepassing bord L10t

  1. Bij afsluiting van wegen wordt in de voorwaarschuwing in principe altijd gebruik gemaakt van bord L10t.
  2. Uitzonderding hierop is het afsluiten van een ETW30. Plaatsing van bord L10t op de aansluitende
    ETW30 wegen is niet noodzakelijk.

4.4 Werken in 30 en 60 km/h-zones

  1. In een 30 km/h-zone wordt geen (tijdelijke) snelheidsbeperking ingesteld.
  2. Bij werkzaamheden in een 60 km/h-zone dient bij toepassing van een snelheidsbeperking de 60 km/h-zone na het werkvak opnieuw ingesteld te worden door plaatsing van bord A0160zb;
  3. Binnen een 30 of 60 km/h-zone wordt bord F08 bij voorkeur niet toegepast. Beëindigen van tijdelijke verboden bij voorkeur uitvoeren met het betreffende bord.

4.5 Wijzigen éénrichtingverkeer

  1. Indien het eenrichtingverkeer wordt omgedraaid dient ook rekening te worden gehouden met de overige aan te passen bebording. Denk daarbij aan o.a. vergunningparkeren, parkeerverboden, voorrang, verplichte rijrichtingen etc.;
  2. Indien het eenrichtingverkeer wordt omgedraaid moet het verkeer op de zijwegen worden geïnformeerd over de gewijzigde situatie. Denk daarbij aan borden L10t-C02, voorrang, etc.;
  3. Indien een eenrichtingsweg tijdelijk wordt ingesteld voor 2 richtingen moet het verkeer worden geïnformeerd met bord J29. eventueel in combinatie met een tekstbord “tijdelijke situatie”;

4.6 Aanvullende (tekst)borden

  1. Het gebruik van tekstborden als aanvullende informatie op een afzetting dient zoveel mogelijk te worden beperkt;
  2. Tekstborden “winkels bereikbaar”, “bedrijven bereikbaar” en soortgelijke teksten moeten spaarzaam worden toegepast. Indien toepassing vanwege een project specifieke situatie wenselijk wordt geacht dan de teksten zo algemeen mogelijk houden (“winkels bereikbaar”, “bedrijven bereikbaar”, “tankstation bereikbaar”). Dus geen verwijzingen naar specifieke winkels, bedrijven etc.;
  3. Bij langdurige afsluitingen (>1 week) dient op locaties waar veel in-/uitrijdend (werk)verkeer is aanvullend op de C01 op het afzethek ook een C01 op paal geplaatst te worden;
  4. Bij werkin-/uitritten onder de C01 een onderbord “uitgezonderd werkverkeer” toevoegen.

4.7 Afkruisen bewegwijzering

  1. Bij afsluitingen met een duur van 1 week of langer dient de conflicterende bewegwijzering te worden afgekruist.
  2. De af te kruisen bewegwijzering dient duidelijk te worden weergegeven in het verkeersplan;
  3. Uitzondering op punt a. betreft het afkruisen van conflicterende PRIS-borden. Deze dienen bij werkzaamheden >1 dag al te worden afgekruist.

4.8 Voertuigkerende barriër

  1. Bij werkzaamheden >1 dag met obstakels zoals diepe sleuven, ondersteuningsconstructies etc. in het werkvak binnen de obstakelvrije zone moet de langsafzetting bestaan uit een voertuigkerende barriër.
  2. De voertuigkerende barriër dient te voldoen aan de eisen zoals gesteld in de CROW Specificaties voor materiaal en materieel.
  3. Binnen de gemeente ‘s-Hertogenbosch hanteren we de volgende maten voor de obstakelvrije zone:
Tabel 4-1 Obstakelvrije zone
VMAX / VWIU Obstakelvrije zone VMAX / VWIU Obstakelvrije zone
30 km/h 1,50m 60 km/h 2,50m
50 km/h 1,50m 80 km/h 6,00m
70 km/h 4,50m

4.9 Tijdelijke markering

Als tijdelijke markering moet worden toegepast moet deze voldoen aan de eisen uit CROW-publicatie 207 Richtlijnen voor de bebakening en markering van wegen 2024.

4.10 Inzet verkeersregelaars

  1. Verkeersregelaars alleen inzetten als aanvulling op een verkeersmaatregel. Zie ook de beslisboom in hoofdstuk 10 van CROW-publicatie 527 Maatregelen op niet autosnelwegen;
  2. Bij inzet van verkeersregelaars dient in het verkeersplan of in een toelichting te zijn aangeven wat de taak van de verkeersregelaar is;
  3. Bij een verkeersmaatregel met een voorwaarschuwing in de vorm van inleidende bebording wordt het bord J37+OB “verkeersregelaars” niet toegepast als de verkeersregelaar binnen deze voorwaarschuwing staat;
  4. Bij dynamische verkeersmaatregelen waar de nulpuntinrichting moet worden uitgevoerd met een verzwaarde actiewagen met botsabsorber is de inzet van verkeersregelaars niet toegestaan.

4.11 Tijdelijke verlichting

Bij werkzaamheden waarbij de rijbaan tijdelijk anders wordt ingedeeld dient, overeenkomstig de eisen uit de CROW Maatregelen op niet-autosnelwegen tijdelijke rijbaanverlichting te worden toegepast.

4.12 Tijdelijke VRI

  1. Indien voor de werkzaamheden gebruik wordt gemaakt van een tijdelijke verkeersregelinstallatie dient te worden voldaan aan het document: “Eisen tijdelijke VRI ‘s-Hertogenbosch”. Deze is op te vragen via B-team gemeente s-Hertogenbosch.nl;
  2. Goedkeuring op de regeling dient te worden verkregen bij de desbetreffende afdeling.

4.13 Nulpuntinrichting

  1. Op alle GOW50 met 2 of meer rijstroken per rijrichting moet de nulpuntinrichting worden uitgevoerd met een actiewagen. Het toepassen van een afzethek met bord D02 of D03 als nulpuntinrichting is op deze wegen niet toegestaan.
  2. Op alle wegen binnen de gemeente ‘s-Hertogenbosch met Vmax ≥80 km/h en op alle wegen met Vmax 70km/h en gescheiden rijbanen met 2 of meer rijstroken per rijrichting moet bij dynamische werkzaamheden gebruik worden gemaakt van een verzwaarde actiewagen met botsabsorber.

4.14 Omleidingsborden

  1. Om de leesbaarheid en uniformiteit te waarborgen geldt er een aantal standaardconfiguraties om omleidingsborden te configureren.
  2. Voor alle tekstborden geldt dat er maximaal 6 regels aan tekst op mogen staan, inclusief het woord omleiding en de regel met volg, mits de letters voldoen aan de minimale lettergrootte. Op wegen met een maximumsnelheid van 70 km/h of hoger is de aanbeveling om maximaal 4 regels per bord toe te passen.
  3. Net als bij vooraankondigingen wordt bij alle reguliere wegen het woord “dicht” gebruikt. Bij bruggen gebruiken we altijd “afgesloten”.
  4. Verwijzingen dienen zo concreet mogelijk te zijn. Bij voorkeur gebruik maken van straatnamen of duidelijke bestemmingen. Een verwijzing zoals “doorgaand verkeer volg” is niet concreet;
  5. Langs wegen met een lage intensiteit (<2.000 mvt/etmaal) mogen omleidingen worden weergegeven door middel van een L10t met het woord “omleiding” erboven, een C01 op de afgesloten weg en een routepijl met de te volgen omleiding;
  6. Bij tijdelijke bewegwijzering voor evenementen bovenaan op het bord altijd de naam van het evenement vermelden.
Omleidingsbord: gesloten voor voertuigen, omleiding naar rechts via route N.

Beschrijving van Figuur 4.1 Voorbeeld L10t met omleiding

Geel omleidingsbord met bovenaan de tekst 'omleiding'. Daaronder een verkeersbord voor geslotenverklaring in beide richtingen (rood-wit rond bord) en een zwarte T-splitsing met een pijl naar rechts. In de pijl staat de letter 'N', wat de aanduiding is van de omleidingsroute.

4.15 Vooraankondigingsborden

Vooraankondigingsborden hebben tot doel de frequente weggebruiker vooraf te informeren over de verwachte hinder. De boodschap op de borden dient daarbij zo eenvoudig mogelijk te zijn en zicht te beperken tot de volgende punten:

  • Type activiteit. Dit beperkt zich tot “werkzaamheden” en “evenement”. Er worden daarbij geen specifieke werkzaamheden of evenement benoemd;
  • Locatie omschrijven als “deze weg”, “dit fietspad” etc.. Dus geen straatnamen gebruiken.
  • De aard van de hinder (“dicht” of “verkeershinder” (alleen bij vertragingen))
  • De voorkeur gaat uit naar het woord “dicht”. Alleen bij werkzaamheden waarbij een brug op het bord wordt vermeld wordt gebruik gemaakt van het woord “afgesloten”.
  • Datum en tijd waarop de hinder te verwachten is. Deze beschrijven conform de eisen uit §4.2 van CROW publicatie 525.
  • Bij werkzaamheden <1 dag mag gebruik worden gemaakt van het principe voor korte en bondige boodschappen (§12.4 van CROW publicatie 527).

De borden moeten 2 weken voor aanvang van de werkzaamheden worden geplaatst.

Voorbeelden opmaak vooraankondigingsborden

Beschrijving van Figuur 2: Voorbeelden opmaak vooraankondigingsbord

Afbeelding met drie gele tekstborden met zwarte letters:

  1. Eerste bord: werkzaamheden – deze weg dicht van maandag 7 februari 07:30 uur tot vrijdag 11 februari 16:00 uur.
  2. Tweede bord: werkzaamheden – deze weg dicht van maandag 7 februari 07:00 uur tot medio april.
  3. Derde bord: evenement – deze weg dicht op maandag 7 februari van 07:00 tot 16:00 uur.

4.16 Parkeerverboden

  1. Een parkeerverbod moet altijd worden voorzien van een gele achtergrond om de tijdelijkheid te benadrukken. De afbeelding van het RVV bord moet daarbij voldoen aan de minimale grootte volgens Tabel 3 van WIU 2020 - Specificaties voor materiaal en materieel.
  2. De volgende parkeerverboden mogen worden toegepast, al dan niet met onderborden OB501-L, OB501-R, OB502 of OB504 (alleen bij haaks parkeren) om de exacte locatie te verduidelijken. Er dienen voldoende borden te worden geplaatst om het parkeerverbod duidelijk weer te geven. Dit is afhankelijk per situatie.
  3. Bij parkeerverboden op een bestaande parkeervoorziening of een weg met parkeervakken dient altijd bord E04 gebruikt te worden met een onderbord waarop is aangegeven wanneer het parkeren verboden is.
  4. In alle overige gevallen kan gebruik worden gemaakt van bord E01.
  5. Bij evenementen wordt de tekst “werkzaamheden” vervangen door “evenement”. De naam van het evenement wordt hierbij niet genoemd;
  6. Bij werkzaamheden op gehandicaptenparkeerplaatsen dienen deze in overleg met het B-team te worden gecompenseerd in de directe omgeving;
  7. De borden moeten 2 weken voor aanvang van de werkzaamheden worden geplaatst.
Drie gele borden met parkeerverbodsinformatie vanwege werkzaamheden of evenementen

Beschrijving van drie borden

Drie gele borden met parkeerverbodsinformatie vanwege werkzaamheden of evenementen. Elk bord heeft een blauw of rood symbool en tekst in het Nederlands. De teksten op de borden zijn als volgt:

  1. Linker bord: Parkeerverbod met bord E04
    • 'werkzaamheden'
    • 'parkeren verboden van ma. 9 feb. 7h tot vr. 14 feb. 16h'
  2. Middelste bord: Parkeerverbod met bord E01
    • 'werkzaamheden'
    • 'van ma. 9 feb. 7h tot vr. 14 feb. 16h'
  3. Rechter bord: Parkeerverbod met bord E04 bij een evenement
    • 'evenement'
    • 'parkeren verboden van ma. 9 feb. 7h tot vr. 14 feb. 16h'

(vlnr) Parkeerverbod met bord E04 - Parkeerverbod met bord E01 - Parkeerverbod met bord E04 bij een evenement

5. Uitvoeringseisen

5.1 Plaatsingseisen

  1. Er mogen geen tijdelijke verkeersborden worden bevestigd aan lichtmasten, portalen of andere bestaande masten van de gemeente ‘s-Hertogenbosch;
  2. Tijdelijke bebording dient zo veel mogelijk naast de verharding te worden geplaatst in grondpotten;
  3. Indien noodzakelijk mag er tijdelijk een tegel of klinker worden verwijderd voor het slaan van de grondpot. In verband met valgevaar mag deze tegel/klinker niet achterblijven op de grond. Deze dient door de aannemer te worden meegenomen en na het werk netjes te worden teruggeplaatst of tijdelijk te worden vastgemaakt aan de grondpot. Eventueel ontstane schade zal worden verhaald op de aannemer;
  4. Plaatsing van grondpotten in de natuursteen van de binnenstad is niet toegestaan.
  5. Tijdelijke bebording mag alleen in een voetpad worden geplaatst indien er minimaal 0,90m overblijft voor de voetganger;
  6. Een schoor moet met de rijrichting mee geplaatst worden en mag niet haaks op, of op de rijbaan worden geplaatst;
  7. Bij gebruik van (bouw)hekken mogen de voeten van de hekken niet voor extra struikelgevaar zorgen. Deze dienen zich volledig binnen de afzetting te bevinden of op de juiste manier te zijn gemarkeerd met geleidebakens;
  8. Op alle wegen met een rijbaanbreedte >5,00m moet bij werkzaamheden >1 dag de bebording aan weerszijden van de rijbaan worden geplaatst.
  9. Conflicterende RVV bebording moet tijdens het in werking zijn van de tijdelijke verkeersmaatregel altijd onleesbaar worden gemaakt conform de eisen uit §4.4 van CROW publicatie 525;

5.2 Aanvullende maatregelen voor plaatsing/verwijderen

  1. Indien voor het plaatsen, onderhouden of verwijderen van de verkeersmaatregelen aanvullende verkeersvoorzieningen nodig zijn behoren deze tot de verplichtingen van de aannemer.
  2. Afgedraaide borden dienen daarbij parallel aan de weg te staan met de beeldzijde van het verkeer
    af.
  3. Borden mogen maximaal 3 dagen voor aanvang van de werkzaamheden worden geplaatst en afgedraaid. Opdraaien van de borden dient direct voor start van de werkzaamheden plaats te vinden.
  4. Na afloop van de werkzaamheden de borden direct afdraaien en binnen 3 werkdagen verwijderen.
  5. Afzetmateriaal (hekken, geleidebakens) voorafgaand aan en na de werkzaamheden aan de kant zetten op dusdanige wijze dat dit geen overlast geeft voor de weggebruiker. Denk daarbij ook aan de doorgang op fiets- en voetpaden;
  6. Voor de afhandeling van bezwaarschriften moet bij plaatsing van tijdelijke parkeerverboden de kentekens van de op dat moment geparkeerde voertuigen te worden vastgelegd. Dit overzicht aanleveren bij Stadstoezicht (ST-Thor gemeente 's-Hertogenbosch) onder vermelding van de locatie en tijdsduur. Indien aanwezig ook het goedgekeurde verkeersplan bijvoegen.

5.3 Achterlaten buiten werktijden

Buiten werktijden dient de situatie altijd veilig achtergelaten te worden.

5.4 Controle en onderhoud

Verkeersmaatregelen langer dan 1 dag dienen dagelijks gecontroleerd en vastgelegd te worden conform de eisen van BRL9101. Daarbij geldt minimaal de volgende frequentie:

  • Afzettingen elke 8 uur controleren
  • Omleidingen 1x per 24 uur controleren

5.5 Technische eisen materiaal/materieel

  1. De in te zetten materialen en het in te zetten materieel dient te voldoen aan de eisen van CROWpublicatie 525 Specificaties Materieel en materiaal. De beeldkwaliteit van de borden dient daarbij minimaal te voldoen aan beeldkwaliteit B.
  2. Alle gebruikte verkeersborden dienen tenminste te voldoen aan reflectieklasse III uit NEN 3381;
  3. Conflicterende RVV bebording moet tijdens het in werking zijn van de tijdelijke verkeersmaatregel altijd onleesbaar worden gemaakt conform de eisen uit §4.4 van CROW publicatie 525;
  4. De kleurstelling van de borden dient overeen te komen met de originele kleurstelling. Dit geldt ook bij full colour geprinte borden die op een (gekleurde) ondergrond worden geplakt.

5.6 Inzet verkeersregelaars

  1. Verkeersregelaars moeten in het bezit zijn van een aanstellingspas conform de Regeling verkeersregelaars 2009 en deze op locatie bij zich te hebben;
  2. De in te zetten verkeersregelaars dienen beroepsmatige verkeersregelaars te zijn;
  3. In uitzondering op lid b is het bij evenementen toegestaan om gebruik te maken van evenementenverkeersregelaars;
  4. Verkeersregelaars dienen tijdens de uitoefening van hun taak te beschikken over de hiertoe benodigde kleding, uitrusting en hulpmiddelen;
  5. Verkeersregelaars dienen vooraf een duidelijke werkinstructie te krijgen;
  6. Indien inzet plaatsvind bij duisternis of andere slechte zichtomstandigheden dient de signaalkleding, conform CROW-publicatie 525, te bestaan uit de voorgeschreven jas en signaalbroek;
  7. Bij de inzet van verkeersregelaars ten behoeve van (weg)werkzaamheden dient te worden voldaan aan de eisen conform de CROW-publicatie 525 en 527;

Bijlage 1: Stallingsverboden

Kaart van werkzaamheden Leonardo da Vinciplein

Beschrijving van technische tekening werkzaamheden Leonardo da Vinciplein

De afbeelding is een technische tekening van het gebied rond het Leonardo da Vinciplein in 's-Hertogenbosch. De tekening betreft geplande werkzaamheden in verband met het vernieuwen van een fietsenstalling. De kaart is weergegeven in een bovenaanzicht en toont straten, gebouwen, looproutes, en de locatie van verkeersborden. Onderaan is er een legenda met uitleg van de gebruikte borden en een titelblok met projectinformatie.

Hoofdonderdelen van de afbeelding:

  1. Gebied en infrastructuur:
    • In het midden van de afbeelding ligt het Leonardo da Vinciplein.
    • Links onderaan loopt de straat Leeghwaterlaan.
    • Rechts van het plein loopt de straat Parallelweg, en daar weer rechts van ligt het treinspoor met de Stationspasserelle (stationsdoorgang).
    • Aan de rechterkant zijn perrons en treinsporen weergegeven.
    • De ingang van de fietsenstalling bevindt zich aan de Parallelweg, en wordt met een pijl aangeduid.
  2. Verkeersborden en aanduidingen:
    • Vier verkeersborden zijn op het plein en directe omgeving ingetekend, elk weergegeven met een gele achtergrond.
    • De borden zijn bedoeld om fietsers te waarschuwen voor een tijdelijk fietsparkeerverbod.
    • Elk bord bevat het symbool voor fietsenstalling (een witte “P” met een fiets-icoon).
    • Onder elk bord staat de tekst:
      "In verband met werkzaamheden: verboden fietsen te plaatsen vanaf 25 sep. Fietsen worden verwijderd."
    • De richting van het verbod is aangegeven met pijlen (links, rechts of geen richting).
  3. Aanvullende elementen:
    • In het blauw zijn bestaande geleidelijnen (voor slechtzienden) ingetekend.
    • Twee oranje vakken markeren gebieden naast de ingang van de fietsenstalling, waarschijnlijk bedoeld voor werkzaamheden.
    • Zwarte pijlen wijzen op belangrijke toegangen of aanduidingen.
  4. Legenda en onderborden:
    • Onderaan is een overzicht van de gebruikte borden met bijbehorende richtingen:
      • Één bord met een pijl naar links.
      • Één bord met een pijl naar rechts.
      • Één bord zonder richting.
    • Er is een kader met de tekst van het onderbord:
      "verboden fietsen te plaatsen vanaf 25 sep. fietsen worden verwijderd"
  5. Projectinformatie (rechtsonder):
    • Betreft werkzaamheden van de gemeente 's-Hertogenbosch.
    • Doel: Vernieuwen van de fietsenstalling aan het Leonardo da Vinciplein.
    • Bestandsinformatie: Documentnummer SIM_JDVP-BRL-BTE-1dgn, versie 0.1, datum 01-09-2023, schaal 1:500.
    • Uitgevoerd door: Projectmanagement & voorbereiding, gemeente 's-Hertogenbosch.
Technische kaart van werkzaamheden Leonardo da Vinciplein

Beschrijving van tweede technische tekening werkzaamheden Leonardo da Vinciplein

Deze afbeelding is een technische situatietekening van het Leonardo da Vinciplein in ’s-Hertogenbosch. De kaart toont de plaatsing van nieuwe informatieborden met betrekking tot het fietsdepot, in het kader van werkzaamheden rond de fietsenstalling. Het is een bovenaanzicht met straten, gebouwen en de ligging van borden, hekwerken en toegangen. Rechtsonder bevat de tekening een titelblok met projectgegevens.

Hoofdonderdelen:

  1. Gebied en infrastructuur:
    • In het midden van de afbeelding ligt het Leonardo da Vinciplein, omringd door gebouwen met huisnummers (zoals 2-44 en 60).
    • Aan de zuidzijde ligt de Leeghwaterlaan, met perrons van het treinstation erlangs.
    • Aan de oostzijde loopt de Parallelweg, met rechts daarvan het spoor en de Stationspasserelle (stationsdoorgang).
    • Twee ingangen van de fietsenstalling zijn aangegeven met pijlen: één aan de Parallelweg en één aan de Leeghwaterlaan.
    • Blauwe lijnen markeren bestaande geleidelijnen voor blinden en slechtzienden.
  2. Borden en markeringen:
    • Grijze borden (bestaande borden): Deze bevatten het symbool voor fietsparkeren (witte “P” met fiets-icoon), met extra informatie over het fietsparkeerverbod en fietsverwijdering. Ze zijn gemarkeerd met “aan hekwerk bevestigen”.
    • Gele borden (nieuw te plaatsen):
      • Deze borden vermelden: "verwijderde fietsen op te halen bij depot", met daaronder een QR-code.
      • De QR-code leidt naar de website voor gevonden/verloren voorwerpen van de gemeente ’s-Hertogenbosch.
      • Deze gele borden zijn op drie locaties ingepland.
    • Alle borden zijn voorzien van duidelijke pijlen en locaties, sommige bevestigd aan hekwerk (zoals aangegeven met rode tekst "aan hekwerk bevestigen").
  3. Legenda en extra informatie:
    • Legenda rechtsonder:
      • Grijze symbolen = bestaande borden.
      • Gele symbolen = nieuw te plaatsen borden.
    • Onderin de afbeelding:
  4. Projectgegevens (rechtsonder):
    • Titel: Plaatsen borden fietsdepot
    • Uitvoerder: Gemeente ’s-Hertogenbosch, afdeling SB/PBV.
    • Project: Leonardo da Vinciplein, vernieuwen fietsenstalling.
    • Documentnummer: REB_DUP-PALE-VMR-1dgn
    • Datum: 28-11-2023
    • Versie: 0.1
    • Schaal: 1:500
    • Status: Definitief

Bijlage 2: Plaatsingsvoorbeelden parkeerverboden

Technische tekening van Langsparkeren – eenrichtingsweg

Beschrijving van Langsparkeren - eenrichtingsweg

Zes langsparkeerplaatsen zijn te zien. Ook hier zijn er drie gele verbodsborden met de melding dat parkeren verboden is vanaf 25 september vanwege werkzaamheden.

Deze afbeelding bevat ook extra verkeersborden:

  • In het midden onder het gele bord staat een blauw rechthoekig bord met een witte pijl naar rechts, wat wijst op eenrichtingsverkeer.
  • Aan de rechterkant staat een rood-wit verkeersbord met een witte horizontale streep, wat “verboden in te rijden” betekent.
  • Aan de linkerzijde van de straat staat nog een blauw eenrichtingsbord met een pijl naar rechts.
Technische tekening van Langsparkeren – twee richtingen

Beschrijving van Langsparkeren – twee richtingen

Deze illustratie toont zes langsparkeerplaatsen, dus evenwijdig aan de rijbaan.
Er staan ook hier drie gele verbodsborden met dezelfde boodschap als bij afbeelding 1.

  • Het middelste bord heeft pijlen naar links en rechts.
  • De linker- en rechterborden staan een beetje schuin, zoals je zou verwachten bij een situatie met verkeer in twee richtingen.
Technische tekening van Haaks parkeren

Beschrijving van Haaks parkeren

Deze illustratie toont een parkeersituatie met haaks geplaatste parkeerplaatsen (loodrecht op de rijbaan). Er zijn zes parkeerplekken zichtbaar, getekend als rechthoeken met stippellijnen tussen elke plaats.

Boven de parkeervakken zijn drie gele borden geplaatst met een blauw “P”-symbool en tekst:
“i.v.m. werkzaamheden parkeren verboden vanaf 25 sep. voertuigen worden verwijderd”

  • De linker- en rechterborden hebben een enkele pijl die naar binnen wijst (↔).
  • Het middelste bord wijst beide kanten op met pijlen (⇄), en geldt dus voor het hele parkeervak.
Technische tekening van Langsparkeren - eenrichtingsweg

Beschrijving van Gestoken parkeren

Deze illustratie toont een parkeersituatie met haaks geplaatste parkeerplaatsen (loodrecht op de rijbaan). Er zijn zes parkeerplekken zichtbaar, getekend als rechthoeken met stippellijnen tussen elke plaats.

Naast de parkeervakken zijn drie gele borden geplaatst met een blauw “P”-symbool en tekst:
“i.v.m. werkzaamheden parkeren verboden vanaf 25 sep. voertuigen worden verwijderd”