Hoe ‘s-Hertogenbosch asielzoekers succesvol aan het werk helpt
Sinds 2024 draait bij Weener XL - het werk- en ontwikkelbedrijf van gemeente ’s-Hertogenbosch - project azc-dienstverlening. Het doel: azc-bewoners begeleiden naar betaald werk. Niet als losse activiteit, maar als onderdeel van participatie en integratie.
's-Hertogenbosch biedt een thuis voor vluchtelingen
“We zijn op 1 april 2024 begonnen,” vertellen Karen Severijnen en Joost Kollau. De projectleiders staan samen aan het roer voor project azc-dienstverlening. “De gemeenteraad gaf ons een duidelijke opdracht: zet een project op voor de arbeidsbemiddeling van azc-bewoners.” Hoewel arbeidsbemiddeling van asielzoekers geen wettelijke taak is voor gemeenten, besloot de gemeenteraad toch te investeren. Zonder geld vanuit het Rijk. 's-Hertogenbosch biedt namelijk óók een thuis voor vluchtelingen. Dit doen inwoners, organisaties, vluchtelingen en de gemeente samen op de Bossche manier: menswaardig, gastvrij en betrokken. Kollau: "Door asielzoekers te helpen aan betaald werk, worden ze ook onderdeel van de Bossche samenleving en helpen we hen zelfredzaam te worden."
Onbekend terrein
Voordat project azc-dienstverlening van start kon gaan, startte Weener XL met het verkennen van het speelveld. “Het was onbekend terrein,” begint Kollau. “Niet alleen de doelgroep, maar ook alle organisaties eromheen. COA, Vluchtelingenwerk, UWV, vrijwilligersorganisaties.” Door de opening van azc Pettelaarpark werden er al snel lijntjes gelegd met het COA. Severijnen: “We hebben afgesproken: beschouw Weener XL als het eerste loket voor betaald werk. Werkgevers die zich melden bij het COA, stuur je naar ons door.” Door deze afspraken ontzorgt Weener XL het COA én worden bewoners beschermd tegen werkgevers met minder goede bedoelingen.
“Wie wilde meedoen, mocht meedoen”
Project azc-dienstverlening begon als een kleinschalige pilot. Tien deelnemers: vijf statushouders en vijf asielzoekers in procedure. Kollau: “We stelden geen eisen. Wie wilde meedoen, mocht meedoen.” Niet alles ging van een leien dakje. Wie een tewerkstellingsvergunning of een burgerservicenummer wilde, moest vaak weken wachten. Inmiddels is de wachttijd flink teruggebracht.
Beschrijving van werkloket Weener XL
Een jobhunter voert een gesprek met azc-bewoners bij het werkloket van Weener XL op azc Pettelaarpark.
Een jobhunter voert een gesprek met azc-bewoners bij het werkloket van Weener XL op azc Pettelaarpark.
Werkloket op azc Pettelaarpark
Begin 2025 opende Weener XL een werkloket op azc Pettelaarpark. “We wilden zichtbaar en toegankelijk zijn in een vertrouwde omgeving,” vertelt Severijnen. De eerste voorlichtingsbijeenkomst overtrof alle verwachtingen. Kollau: “Er kwamen zo’n negentig mensen. We hadden vijftig formulieren bij ons en die waren zo op. Mensen hielpen elkaar met het invullen.”
Hoe ziet de aanpak er precies uit?
Weener XL ontwikkelde het zogeheten Bossche model voor azc-dienstverlening. Een aanpak die zich focust op maatwerk en intensieve begeleiding. Van intake tot en met de werkvloer.
De jobhunter begint met een intake op het azc en zoekt vervolgens naar passend werk. Is er een match én is de tewerkstellingsvergunning rond, dan start het dienstverband. Vanaf dat moment komt de opstartcoach in beeld. Severijnen: “De opstartcoach is de eerste drie maanden elke week op de werkvloer. Voor de werkgever én werknemer.” Kollau vervolgt: “De opstartcoach voorkomt veel culturele misverstanden. En maakt de vertaalslag van medewerker naar werkgever en andersom. Bijvoorbeeld: een medewerker is ziek en stuurt zijn broer om te komen werken. In zijn/haar beleving is dat heel servicegericht. Maar in Nederland mag dat niet. De opstartcoach vertaalt de goede intentie én de regels.”
Beschrijving van azc-bewoner als logistiek medewerker
Een bewoner van het azc is aan het werk als logistiek medewerker.
Een bewoner van het azc is aan het werk als logistiek medewerker.
Werkgevers zien resultaat
De aanpak werpt zijn vruchten af. Werkgevers zijn positief en vragen om meer kandidaten. De banen bevinden zich vooral in logistiek, productie, schoonmaak en horeca. “Bij PostNL, bijvoorbeeld, werken nu meerdere mensen via Tempo-Team,” vertelt Kollau. “We zijn daar begonnen met een klein groepje en dat gaat gewoon heel goed.” Severijnen: “Mensen willen werken, iets opbouwen en iets terugdoen.” Er wordt gekeken of instromen op niveau mogelijk is. Severijnen: "Mensen zoeken een droombaan, maar beginnen meestal met een startbaan.”
"Onze plaatsingscijfers zijn hoog en de uitval is laag"
Inmiddels zijn bijna 80 bewoners aan het werk geholpen. Meer dan vooraf gehoopt en verwacht. “Onze plaatsingscijfers zijn hoog en de uitval is laag,” vertelt Kollau. Door deze mooie resultaten is er extra subsidie vanuit de Europese Unie bijgekomen. Ook in het bestuursakkoord is structureel geld voor het project opgenomen.
Weener XL wil asielzoekers zo vroeg mogelijk aan het werk krijgen. “Als ze aan het werk zijn, leren ze sneller de taal, bouwen ze een netwerk op en maken ze kennis met de Nederlandse arbeidsmarkt.” Severijnen sluit af met: “Deze nieuwe Bosschenaren willen werken. En kúnnen werken. Met project azc‑dienstverlening van Weener XL laten we zien dat het ook echt kan.”
Beschrijving van kok Bilal
Azc-bewoner Bilal aan het werk als kok in een restaurant.
Azc-bewoner Bilal aan het werk als kok in een restaurant.