Ontmoeting, activiteiten en openbare ruimte in de buurt

Wat willen we oplossen, verbeteren of bereiken?

1. We willen de wensen van de buurtbewoners centraal zetten en bereiken dat inwoners zeggenschap hebben over hun eigen buurt. Dit om te voorkomen dat de gemeente dingen bouwt of bedenkt waar de buurt geen behoefte aan heeft. De gemeente zou eerst moeten beginnen vragen wat de buurt zelf nodig heeft.
   
2. Ook willen we bereiken dat buurtbewoners zich meer eigenaar voelen van de openbare ruimte, activiteiten en voorzieningen in hun eigen buurt doordat de buurt meer voelt als een plek die past bij de verschillende wensen en behoeften van buurtbewoners. Dit moet er ook voor zorgen dat inwoners deze plekken meer gaan gebruiken en ook voor een deel zelf kunnen en willen onderhouden, in samenwerking met de gemeente.
   
3. We willen de sociale cohesie en de leefomgeving in de buurt verbeteren, dat wil zeggen dat de wijk meer samenkomt en inwoners meer samen gaan doen. We willen stimuleren dat inwoners van verschillende leeftijden en achtergronden elkaar makkelijker kunnen ontmoeten. Wij zien participatie als erbij horen, jezelf kunnen zijn, je thuis voelen, je onderdeel voelen van een breder sociaal verband, verbondenheid en wederzijdse afhankelijkheid. Als mensen elkaar leren kennen, kunnen ze ook beter naar elkaar omkijken. Dit helpt tegen eenzaamheid en verbetert inclusiviteit.
4. Meer initiatieven en right to challenge We willen bereiken dat er meer succesvolle buurtinitiatieven worden opgezet van onderop. Inwoners wachten niet op de gemeente, maar nemen zelf het initiatief.
   
5. Meer verbinding Buurtbewoners met elkaar in verbinding brengen zodat de wijk meer samenkomt en inwoners meer samen gaan doen. We nemen noabuurschap als voorbeeld en willen meer samen doen in de lokale gemeenschap. Vraag vaker aan elkaar “Wat kunnen wij samen doen?”
   
6. Betere informatievoorziening Betere samenwerking tussen gemeente en inwoners en meer bekendheid van bestaande mogelijkheden. Er zijn al veel mooie mogelijkheden beschikbaar, maar die zijn slecht bekend.

Wat moet er veranderen?

1. Van aanbodgestuurd naar vraaggestuurd. Activiteiten, ontmoetingsplekken en andere voorzieningen in de buurt moeten passen bij de behoeften van bewoners. Het is jammer als er dingen worden gebouwd of onderhouden door de gemeente die niet veel worden gebruikt, bijvoorbeeld speeltuinen in een buurt waar inmiddels geen kleine kinderen meer wonen. We willen als inwoners eerder worden betrokken bij plannen voor de buurt, zodat de gemeente kan inspelen op de échte behoeften die er leven. Niet meepraten over welke soort speeltuin er komt, maar eerst meepraten óf we wel een speeltuin nodig hebben.
   
2. Als inwoners vanaf het begin zelf hebben meegedacht over wat er wordt aangelegd in hun buurt, voelen ze zich ook meer betrokken. Hoe meer inwoners zelf helpen bij het onderhouden van deze plekken, hoe mooier ze worden. Dit is een gedeelde verantwoordelijkheid tussen de gemeente (die verantwoordelijk is voor het basisonderhoud) en inwoners die als vrijwilliger kunnen bijdragen aan meer levendigheid en verbondenheid. Hierbij streven wij naar een gelijkwaardige samenwerking tussen inwoners, gemeente en maatschappelijke organisaties.
   

3. We willen graag zien in de toekomst dat ontmoetingsplekken niet voor één doelgroep worden ingericht, maar juist een plek worden waar verschillende doelgroepen en functies samenkomen. Belangrijk is dat de gemeente zorgt dat we ook rekening houden met de wensen van minderheidsgroepen, om te voorkomen dat wie het hardst roept zijn zin krijgt of de meerderheid bepaalt. Zo zorgen we voor meer verbinding in de buurt en echte inclusiviteit.

4. Niet alleen een afwachtende houding van inwoners naar de gemeente, maar als buurt vaker zelf het initiatief nemen. Van consument naar burger. Wat kan ik voor de gemeenschap doen, in plaats van wat kan de gemeente voor mij doen. Wel kan de gemeente daarin ondersteunen. Een mooie vorm hiervoor is right to challenge, het overnemen van publieke taken door inwoners.
   
5. In sommige buurten in ’s-Hertogenbosch zijn al veel succesvolle bewonersinitiatieven (geweest). Dit willen we versterken en kan als inspiratie dienen voor bewoners in andere buurten waar nog weinig gebeurt. Succesverhalen kunnen vaker worden gedeeld. Er moet ook meer worden geëvalueerd hoe inwoners en de gemeente het proces hebben ervaren en wat we kunnen verbeteren.
   
6. Inwoners kunnen meer gebruik maken van het al bestaande wijk- en dorpsbudget en andere ondersteuning die de gemeente biedt. Dit moet dan wel beter vindbaar worden (online én op papier) en toegankelijk om aan te vragen. Ook de wijkmanager moet beter zichtbaar zijn in de wijken. Dit kan een laagdrempelige manier zijn voor inwoners om te worden geïnformeerd over bestaande initiatieven in de wijk of ondersteuning te vragen voor een eigen idee. De wijkmanager kan ook inwoners helpen om andere mensen te vinden die eenzelfde initiatief willen opzetten.

Welke ideeën heb je daarvoor?

A. Van aanbodgestuurd naar vraaggestuurd

• Behoeftepeiling: met enige regelmaat vraagt de gemeente aan alle buurtbewoners of ze nog tevreden zijn met de bestaande voorzieningen, groenvoorziening en activiteiten in de buurt en welke wensen ze hebben. Dit kan door een combinatie van een online enquête en persoonlijke vragen aan inwoners in ontmoetingsplekken (bijvoorbeeld in de speeltuin of het wijkcentrum). Liefst zo laagdrempelig mogelijk, door bijvoorbeeld ook een ludieke activiteit in plaats van direct formeel overleg. Om verschillende groepen aan te spreken variëren wij met participatievormen: digitaal, informeel, formeel, fysiek om verschillende inwoners aan te spreken. Het is belangrijk om de uitkomsten van deze peilingen te delen met bewoners.
• Dialooggesprekken: bij het ontwerpen van een nieuwe ontmoetingsplek of andere wijkaangelegenheden gaat de gemeente in gesprek met de inwoners die in deze buurt wonen. In die dialoog zoeken we de verbinding tussen verschillende groepen om een inclusieve plek te maken waar zoveel mogelijk mensen tegelijk gebruik van kunnen/willen maken. Zet hierbij de bestaande sleutelfiguren zoals wijkambassadeurs, andere vertrouwde gezichten of wijk- en dorpsondersteuners in.

B. Eigenaarschap van bewoners vergroten

• Onderhoud en beheer deels door bewoners: we stimuleren dat waar mogelijk inwoners zelf verantwoordelijk kunnen worden voor het onderhoud van de openbare ruimte en ontmoetingsplekken. Door deze plekken samen met inwoners te ontwerpen, vergroten we de binding en voelen inwoners zich meer eigenaar. Dit stimuleren we verder door het beschikbaar stellen van benodigde materialen (bijvoorbeeld voor groenonderhoud) en eventueel een kleine (financiële) vergoeding (bijvoorbeeld gratis koffie in het wijkcentrum of korting voor andere activiteiten).
• Onderhoud en beheer deels door maatschappelijke instellingen: ook stichtingen of bijvoorbeeld WeenerXL of Ons Plekske zouden een grotere rol kunnen spelen in het onderhoud van de openbare ruimte. De gemeente betaalt dan een financiële vergoeding die weer terechtkomt bij (liefst lokale) stichtingen die hierdoor meer sociale initiatieven kunnen ontwikkelen in de buurt.

C. Denken in combineren van doelgroepen

• Inwoners, gemeente en beheerders van bestaande ontmoetingsplekken kunnen meer nadenken over het combineren van doelgroepen op dezelfde locatie. Bijvoorbeeld door een speelmogelijkheid voor kinderen te hebben tijdens activiteiten voor volwassenen. Zo kunnen bijv. ouders en grootouders makkelijker meedoen aan activiteiten in de wijk en ontmoeten mensen met verschillende leeftijden en achtergronden elkaar meer.
• Overkoepelend: Nieuwe functie: dorps- en wijkondersteuners: we hebben gemerkt dat veel inwoners de 5 wijkmanagers niet kennen en hen hierdoor ook niet weten te vinden als ze vragen hebben. Wijkmanagers hebben nu ook te veel taken om op buurtniveau te kunnen weten wat de wensen zijn. We stellen voor dat naast de wijkmanagers wijkondersteuners worden aangesteld, met een kleiner gebied en focus op participatie. Zij zijn de ogen en oren van de wijk. Zij kunnen een goed netwerk in de buurten onderhouden en zijn laagdrempelig en vindbaar voor inwoners. De wijkondersteuners nemen initiatief om doorlopende participatie op gang te houden en zijn verantwoordelijk voor de behoeftepeiling en dialooggesprekken. Zij hebben oog voor alle doelgroepen (specifiek de minderheden) en bewaken het algemeen belang voor de buurt.

Wat vraagt dit van ons samen?