Hoe IPTA-coaches jongeren perspectief bieden
Jongeren met problemen op meerdere leefgebieden hebben vaak meer nodig dan een goed gesprek. IPTA-coaches Serkan en Jurgen zoeken hen actief op, bouwen aan vertrouwen en werken samen aan een toekomst met meer structuur, perspectief en kansen. In dit artikel vertellen zij hoe die aanpak er in de praktijk uitziet.
Coaches Serkan en Jurgen begeleiden jongeren van 16 tot 27 jaar met de IPTA-methodiek (Integrale Persoonsgerichte Toeleiding naar Arbeid), bij wie zorgen spelen op meerdere leefgebieden en waarbij het risico bestaat dat zij verder afglijden richting criminaliteit. Jongeren waarbij bijvoorbeeld problemen spelen rondom school of werk, financiën, overlast, criminaliteit, middelengebruik of een negatief netwerk. We laten ze aan het woord.
“Onze werkwijze is praktisch en outreachend. We wachten niet altijd af tot een jongere zelf met een duidelijke hulpvraag bij ons aanklopt, maar zoeken actief het contact met ze. Daarbij proberen we zo dicht mogelijk bij de leefwereld van de jongere te komen. Niet alleen praten over wat er speelt, maar ook zien wat er speelt. Dat kan betekenen dat een eerste kennismaking thuis of op school plaatsvindt, dat we meegaan naar een afspraak of dat we samen direct praktische zaken oppakken.
Een casus
Een jongere die we momenteel begeleiden laat goed zien waarom die manier van werken belangrijk is. Het gaat om een 20-jarige jongen die via Openbare Orde en Veiligheid van de gemeente bij ons in beeld kwam. Hij kwam regelmatig in beeld bij diefstallen, ruzies en overlast. Rondom zijn woning waren veel verschillende personen aanwezig, wat voor overlast in de directe omgeving zorgde.
Hoe werken we?
We kozen ervoor om de eerste kennismaking bij hem thuis te laten plaatsvinden. Tijdens zo’n huisbezoek ontstaat vaak snel een completer beeld dan vanuit alleen een dossier. In de woning waren meerdere jongens aanwezig die daar regelmatig verbleven of sliepen. We zagen drank en drugs en tijdens het gesprek kwamen verschillende mensen aan de deur. Hierdoor werd duidelijk hoe sterk zijn dagelijkse omgeving invloed had op zijn gedrag en hoeveel onrust er eigenlijk om hem heen was.
Voor ons betekent begeleiding meer dan alleen tegen een jongere zeggen dat hij moet stoppen met stelen of uit de problemen moet blijven. Als iemand geen daginvulling heeft, weinig structuur kent, financiële problemen ervaart en voortdurend wordt benaderd door personen uit een negatief netwerk, moet eerst een realistisch alternatief worden opgebouwd.
Samen met de jongere werken we aan meerdere onderdelen van zijn leven. We hebben nauw contact met onder andere de consulent van Weener XL en zetten in op werk en toekomstperspectief. Daarnaast kijken we samen naar structuur in zijn dagelijks leven: financiën en post op orde krijgen, sporten, contact met familie en positieve vrienden en duidelijke afspraken over hoe hij zijn tijd invult.
Wat weten we te bereiken?
Inmiddels heeft hij na ongeveer een maand werk gevonden. We zien dat hij hierdoor langzaam meer motivatie krijgt om zelf geld te verdienen en aan zijn toekomst te werken. Tegelijkertijd is daarmee het probleem niet direct opgelost. Zijn oude netwerk blijft hem benaderen en er zijn nog momenten waarop hij terugvalt in diefstal of ander risicovol gedrag. Hardnekkige patronen en leefstijl doorbreken vragen om een vasthoudende stevige aanpak.
Juist op die momenten proberen wij aanwezig te blijven. Niet alleen wanneer het goed gaat, maar juist wanneer een jongere een misstap maakt. We bespreken wat er gebeurd is, begrenzen waar dat nodig is en zoeken vervolgens opnieuw naar wat nodig is om een volgende stap vooruit te kunnen zetten. Verandering verloopt bij deze doelgroep niet in een rechte lijn.”
Over IPTA
Rond een jongere kunnen verschillende professionals betrokken zijn vanuit bijvoorbeeld veiligheid, onderwijs, zorg, werk en inkomen. Ieder ziet vanuit zijn eigen rol een deel van het verhaal. IPTA coaches proberen die verschillende werelden met elkaar te verbinden, terwijl ze tegelijkertijd een werkrelatie met de jongere opbouwen. Zij staan naast de jongere, maar verliezen de zorgen en risico’s die er zijn niet uit het oog. Daar ligt de positionering van IPTA.
IPTA is daarmee geen traject waarbij we alleen op kantoor gesprekken voeren. Coaches gaan eropaf, schakelen snel met betrokken partners en proberen samen met de jongere concrete beweging en verandering te bewerkstelligen. Van het regelen van werk tot het herstellen van dagstructuur en van contact met instanties tot het doorbreken van patronen binnen het netwerk.
Professionals hoeven daarbij niet eerst zelf te bepalen of een jongere volledig binnen IPTA past. Bij zorgen over een jongere kan laagdrempelig contact worden opgenomen met Serkan of Jurgen. Zij denken mee, bespreken de situatie en kijken gezamenlijk of IPTA passend is en welke eerste stap nodig is, daarna bespreken we binnen het preventie met gezag team of de casus voldoet aan de IPTA voorwaarden. Bij goedkeuring van het team kan er snel gestart worden met het eerste laagdrempelige contact.
Deze casus laat goed zien waar de aanpak om draait: achter het zichtbare gedrag kijken, dichtbij genoeg komen om te begrijpen wat er echt speelt en vervolgens samen met de jongere én het netwerk daaromheen werken aan een perspectief dat sterker wordt dan de omgeving die hem steeds terugtrekt.
De IPTA coaches maken deel uit van het Doorstroompunt073 bij de gemeente ’s Hertogenbosch. Deze methodiek valt onder het programma Bossche Veerkracht, de Bossche variant van het landelijke ‘Preventie met gezag’-programma.