Participatieavond met focusgroep & belangenverenigingen - 7 juli 2026

Een ontwikkelkader is een strategisch plan op hoofdlijnen waarin de randvoorwaarden, spelregels en toekomstvisie voor een gebied worden vastgelegd. Het dient als richtingwijzer voor toekomstige ontwikkelingen en als toetsingskader voor bouwplannen. Daarmee biedt het duidelijkheid voor bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden.

Ambitie uit het coalitieakkoord 2026-2030

De ontwikkeling van Tolbrug - Groote Stroom sluit aan op de ambitie uit het coalitieakkoord om het Tolbrugkwartier te transformeren tot een aantrekkelijke nieuwe plek in de binnenstad. In het akkoord staat:

"Onze ambitie is om het Tolbrugkwartier te ontwikkelen van een verschraald stukje binnenstad naar een nieuwe trekker aan de heropende Groote Stroom. Met honderden woningen, ruimte voor ondernemerschap, een nieuwe opstapplaats voor de Dieze en een promenade aan het water, brengen we verblijfskwaliteit, woonruimte, groen en water terug. We bouwen hier voor mensen zonder parkeerbehoefte of die kiezen voor een vergunning in één van de garages. Daarbij werken we de kansen voor uitbreiding van de parkeergarage Arena verder uit. Het parkeren voor de hotelfunctie blijft in de parkeerkelder van het Tolbrugkwartier."

Hoofdstructuur van het gebied

De presentatie gaf inzicht in de ruimtelijke hoofdstructuur van het toekomstige gebied. Belangrijke uitgangspunten zijn:

• het zichtbaar en beleefbaar maken van de Binnendieze;
• het versterken van de verbinding tussen de binnenstad, het Mariapaviljoen en het Gasthuiskwartier;
• het creëren van nieuwe straatjes, steegjes, hofjes en pleinen;
• een aantrekkelijkere route tussen de Markt en de Arena;
• meer ruimte voor voetgangers en verblijfskwaliteit;
• een logisch netwerk van verbindingen tussen de verschillende delen van de binnenstad.

Een groener en levendiger Burgemeester Loeffplein

Een belangrijk onderdeel van de plannen is de herinrichting van het Burgemeester Loeffplein. Het plein wordt compacter, groener en aantrekkelijker ingericht.

Daarbij zetten we in op:

• meer verblijfskwaliteit en groen;
• een levendiger stadsplein;
• ruimte voor winkels en winkelondersteunende horeca;
• betere verbindingen met de omliggende straten;
• een aantrekkelijkere entree naar het ontwikkelgebied.

Tijdens de bijeenkomst werden vragen gesteld over de verkeerssituatie op het plein. De gemeente lichtte toe dat de route via het Burgemeester Loeffplein behouden blijft en wordt ingericht voor tweerichtingsverkeer. De gevolgen voor omliggende straten worden nog verder onderzocht.

De Binnendieze weer zichtbaar en beleefbaar

Een belangrijk doel van de gebiedsontwikkeling is het terugbrengen van de Binnendieze als zichtbaar en herkenbaar onderdeel van de binnenstad.

De plannen voorzien onder meer in:

• een nieuwe bevaarbare waterverbinding;
• aantrekkelijke verblijfsplekken aan het water;
• een nieuwe opstapplaats voor rondvaarten;
• recreatieve wandelroutes langs de Dieze;
• een groene inrichting rondom het Mariapaviljoen;
• een combinatie van stedelijke kades en groene oevers.

Deelnemers benadrukten het belang van de cultuurhistorische waarde van de Dieze. Tijdens de thematafel werden suggesties gedaan om cultuurhistorische elementen beter zichtbaar te maken, de relatie met de eerste stadsmuur te versterken en ruimte te houden voor nieuwe archeologische inzichten tijdens de verdere uitwerking van de plannen.

Nieuwe winkelroute en voorzieningen

De ontwikkeling moet bijdragen aan een sterkere verbinding tussen de Markt en de Arena. Daarom wordt gewerkt aan een aantrekkelijke winkelroute door het gebied.

Kenmerken van deze route zijn:

• winkels aan beide zijden van de straat;
• een prettige wandelomgeving;
• zicht op het water vanuit de winkelroute;
• aantrekkelijke verblijfsplekken onderweg;
• ruimte voor detailhandel en ondersteunende horeca.

Tijdens de bijeenkomst werd aangegeven dat het programma uit ongeveer 1.500 tot 2.000 m² winkelruimte bestaat, grotendeels als vervanging van bestaande winkelmeters. Daarbij wordt gekeken naar functies die een aanvulling vormen op het bestaande aanbod in de binnenstad.

Wonen in de binnenstad

In het gebied wordt ruimte gereserveerd voor ongeveer 330 woningen. De focus ligt daarbij vooral op één- en tweepersoonshuishoudens.

De plannen gaan uit van:

• woningen voor starters en jonge stedelingen;
• innovatieve woonconcepten zoals friendswoningen;
• gedeelde voorzieningen en ontmoetingsruimten;
• wonen zonder eigen parkeerplaats;
• een mix van verschillende woningtypen en groottes.

Tijdens de bijeenkomst werd gesproken over de woonkwaliteit en de grootte van woningen. De gemeente gaf aan dat voor een deel van het programma wordt geëxperimenteerd met nieuwe woonvormen waarbij gemeenschappelijke voorzieningen een belangrijke rol spelen. Dit betekent niet dat het bestaande beleid voor de rest van de binnenstad verandert.

Verkeer en mobiliteit

De plannen zijn gebaseerd op het zogeheten STOMP-principe, waarbij lopen en fietsen voorrang krijgen boven gemotoriseerd verkeer.

Belangrijke uitgangspunten zijn:

• meer ruimte voor voetgangers;
• goede fietsvoorzieningen;
• parkeren zoveel mogelijk in bestaande of gebouwde voorzieningen;
• behoud van bereikbaarheid voor hulpdiensten;
• ruimte voor laden en lossen;
• gereguleerd autoverkeer binnen het gebied.

Ook de bereikbaarheid van onder meer Hotel Central en de parkeervoorzieningen kwam aan bod. Deze onderwerpen worden verder onderzocht en uitgewerkt.

Aandacht voor Marktstraat en omliggende straten

Verschillende deelnemers vroegen aandacht voor de positie van de Marktstraat binnen de gebiedsontwikkeling. Daarbij werd aangegeven dat de Marktstraat een belangrijke schakel vormt tussen de Markt, het Gasthuiskwartier en het nieuwe ontwikkelgebied.

De gemeente onderschreef het belang van deze verbinding en gaf aan te onderzoeken welke kansen er zijn om de aantrekkelijkheid en kwaliteit van de Marktstraat in de toekomst verder te verbeteren.

Groen, erfgoed en verblijfskwaliteit

De ontwikkeling zet sterk in op een groene en klimaatbestendige binnenstad.

Daarbij werken we aan:

• meer groen in de openbare ruimte;
• minder verharding;
• vergroening van gebouwen;
• nieuwe verblijfsplekken;
• betere beleefbaarheid van water;
• aandacht voor erfgoed, ecologie en biodiversiteit.

Ook zaken als muurplanten, vleermuizen, cultuurhistorie en archeologie nemen we mee in de verdere uitwerking van de plannen.

Vervolg

De opbrengst van de bijeenkomst nemen we mee bij de verdere uitwerking van het ontwikkelkader. De komende periode stellen we een concept-ontwikkelkader op. Het concept-ontwikkelkader leggen we – naar verwachting in het eerste kwartaal 2027 - ter inzage, zodat bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden hun reactie kunnen geven. Daarna wordt het ontwikkelkader ter besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad.