Milieu en duurzaamheid

Deze themagroep is aan de slag gegaan met de deelvraag: Hoe wil jij betrokken zijn bij duurzame oplossingen in jouw buurt, zoals afvalscheiding, energiebesparing en omgaan met extreem weer?

Duurzaamheids(visie) ontwikkelen

Wat willen we oplossen, verbeteren of bereiken?

Als bewoners willen we graag een gezamenlijke koers op het gebied van milieu en duurzaamheid. We willen graag weten waar de gemeente voor staat en welke doelen er zijn, zodat we daaraan kunnen meewerken.

Wat moet er veranderen?

Duidelijke en toegankelijke informatie proactief delen en niet alleen beschikbaar stellen, zodat de urgentie en relevantie zichtbaar wordt en de motivatie vergroot om te participeren (rondom Duurzaamheid thema’s).

Welke ideeën hebben we daarvoor?

Digitale informatieborden plaatsen per wijk met actuele gegevens over luchtkwaliteit, energieverbruik, groenoppervlak en biodiversiteit. Deze informatie kan visueel worden weergegeven in kleurenkaarten of energie labels. Feitelijke informatie, geen modellen.
Gebruik van bestaande kanalen (dashboards enz.) versterken.
Combineer digitaal en fysiek: informatieborden in de stad (bijv. op de markt, bij het milieustation, centraal station of stadhuis) én online dashboards.
Temperatuursensoren met displays in het centrum onder bomen, groene omgeving en bij groenarme stenen omgevingen zodat invloed klimaatadaptie zichtbaar wordt.
Natuurklok naar voorbeeld Utrecht CS.

Wat vraagt dit van ons samen?

Wat kan de gemeente doen?

Actualiseer de Klimaatkaart (2015).
Maak de gemeentelijke website gebruiksvriendelijker (bijv. AI-zoekfunctie).
Promoot bestaande apps en dashboards actief.

Wat kunnen inwoners doen?

Meedenken over indicatoren en presentatievormen (via panels, testgroepen, wijkbijeenkomsten).

Zijn er nog andere partijen die hier iets in kunnen doen?

Informatie van bijvoorbeeld Regionale Klimaatmonitor Rijksoverheid en anderen bronnen met betrouwbare informatie.

Bewustwording door betrouwbare informatie

Wat willen we oplossen, verbeteren of bereiken?

Doel is dat bewoners zich betrokken gaan voelen bij hun leefomgeving doordat ze begrijpen hoe hun leefomgeving ervoor staat. (Veel bewoners geven aan dat Milieu & Duurzaamheid abstracte termen zijn, “dat heeft geen betrekking op mijzelf”.)

Wat moet er veranderen?

Welke ideeën hebben we daarvoor?

Digitale informatieborden plaatsen per wijk met actuele gegevens over luchtkwaliteit, energieverbruik, groenoppervlak en biodiversiteit. Deze informatie kan visueel worden weergegeven in kleurenkaarten of energie labels. Feitelijke informatie, geen modellen.
Gebruik van bestaande kanalen (dashboards enz.) versterken.
Combineer digitaal en fysiek: informatieborden in de stad (bijv. op de markt, bij het milieustation, centraal station of stadhuis) én online dashboards.
Temperatuursensoren met displays in het centrum onder bomen, groene omgeving en bij groenarme stenen omgevingen zodat invloed klimaatadaptie zichtbaar wordt.
Natuurklok naar voorbeeld Utrecht CS.

Wat vraagt dit van ons samen?

Wat kan de gemeente doen?

Actualiseer de Klimaatkaart (2015).
Maak de gemeentelijke website gebruiksvriendelijker (bijv. AI-zoekfunctie).
Promoot bestaande apps en dashboards actief.

Wat kunnen inwoners doen?

Meedenken over indicatoren en presentatievormen (via panels, testgroepen, wijkbijeenkomsten).

Zijn er nog andere partijen die hier iets in kunnen doen?

Informatie van bijvoorbeeld Regionale Klimaatmonitor Rijksoverheid en anderen bronnen met betrouwbare informatie.

Voorbeeldfunctie van de gemeente

Wat willen we oplossen, verbeteren of bereiken?

Inwoners moeten trots kunnen zijn en geïnspireerd raken door de zichtbare duurzame keuzes van hun gemeente. Goed voorbeeld doet volgen.

Wat moet er veranderen?

(Nog) vaker duurzame keuzes maken, en die duidelijk laten zien in de openbare ruimte en eigen functionering.

Welke ideeën hebben we daarvoor?

duurzame keuzes in bedrijfsvoering, bv verminder consumptie en kies duurzame relatiegeschenken, gebruik herbruikbare bekers en papier i.p.v. plastic (zie burgerberaad picknick bijvoorbeeld)
circulariteit en certificering: zorg dat de gemeente zelf de normen naleeft die ook in aanbestedingen worden gevraagd.
transparante communicatie: laat regelmatig zien wat de gemeente bereikt op het gebied van milieu en duurzaamheid, zowel intern als in de openbare ruimte.

Wat vraagt dit van ons samen?

Wat kan de gemeente doen?

Geef het goede voorbeeld

Wat kunnen inwoners doen?

Goed voorbeeld doet volgen.

Zijn er nog andere partijen die hier iets in kunnen doen?

Laagdrempelige acties en spelelementen

Wat willen we oplossen, verbeteren of bereiken?

We willen bewoners bereiken die nu minder bezig zijn met duurzaamheid.

Wat moet er veranderen?

Duurzame campagnes die leuk en niet belerend zijn.

Welke ideeën hebben we daarvoor?

Citizen science-projecten zoals vergroenen van parkeerplaatsen en samen effecten meten.
Doe mee aan alle landelijke challenges: NK Tegelwippen, “Hier begint het” enz.

Wat vraagt dit van ons samen?

Wat kan de gemeente doen?

Challenges uitzetten.

Wat kunnen inwoners doen?

Actief meedoen.

Zijn er nog andere partijen die hier iets in kunnen doen?

Adopteer en promoot duurzaamheidsacties.

Bewoners in vroegtijdig stadium betrekken

Wat willen we oplossen, verbeteren of bereiken?

Draagvlak bij bewoners is laag bij gemeenteprojecten wanneer bewoners te laat betrokken worden.

Wat moet er veranderen?

De gemeente moet bewoners eerder meenemen in de fase van probleemdefinitie en ideeënvorming.

Praktijkvoorbeeld, in plaats van “we zijn van plan een deel van de bomen bij de Oosterplas (Rijnstraat) te vervangen voor nieuwe bomen” aankondigen, laat buurtbewoners weten waarom (bestaande bomen dragen niet bij aan de biodiversiteit/snoeionderhoud te duur etc.) en vraag om een oplossing of ideeën. De bewoners gaan dan bijvoorbeeld zelf het onderhoud op zich nemen of geef 2e leven voor de bestaande bomen ergens anders, wat een gezamenlijke alternatieve oplossing is op het wel of niet vervangen van 30 jaar oude bomen.

Welke ideeën hebben we daarvoor?

Formuleer uitdagingen voor bewoners in plaats van kant-en-klare oplossingen.
Organiseer denktanks en panels van actieve bewoners.

Wat vraagt dit van ons samen?

Wat kan de gemeente doen?

Durf problemen te delen in plaats van oplossingen.

Wat kunnen inwoners doen?

Toon begrip, denk en doe mee.

Zijn er nog andere partijen die hier iets in kunnen doen?

Experts (eventueel extern) die bewoners kunnen ondersteunen.

Stimuleren van initiatieven

Wat willen we oplossen, verbeteren of bereiken?

We willen burgerinitiatieven en goede voorbeelden zichtbaarheid en waardering geven.

Wat moet er veranderen?

Voorkomen versnippering van initiatieven en meer erkenning en stimulering van bewoners die bijdragen aan duurzaamheid.

Welke ideeën hebben we daarvoor?

Jaarlijkse competitie “Duurzaam Den Bosch” onder scholen.
Terugkerende evenementen waarbij kleine organisaties en burgers elkaar ontmoeten.
Sociale valuta (bijv. toegang tot cultuur bij deelname aan schoonmaakacties).
Een fysiek podium/loket organiseren op de vrijdagmarkt, waar burgerinitiatieven zichzelf publiekelijke presenteren en waar de gemeente laagdrempelig advies kan geven over duurzame maatregelen.

Wat vraagt dit van ons samen?

Wat kan de gemeente doen?

Organiseer evenement samen met partijen op het gebied van milieu en duurzaamheid.

Wat kunnen inwoners doen?

initiatief tonen en delen.

Zijn er nog andere partijen die hier iets in kunnen doen?

Platform tussen gemeente en bewoners met kennis over het onderwerp milieu en duurzaamheid. Voorbeeld BEI Bossche Energie Platform.

Burger service

Wat willen we oplossen, verbeteren of bereiken?

We willen meer begrip en vertrouwen tussen inwoners en gemeente.

Wat moet er veranderen?

Inwoners regelmatig oproepen om bij beslissingen en acties van de gemeente te participeren, burgerberaad in het klein (en gratis), inspiratie is de “jury duty” in de VS.

Dit zorgt voor transparantie van de gemeenteprocessen, en – op termijn – voor goede samenwerkingen burgers-gemeente.

Welke ideeën hebben we daarvoor?

Zichtbaar:

Toegankelijkere afvalstoffendienst (goedkoper of gratis) ter voorkoming van afvaldumping.
Voorkom zwerfafval door afvalstromen vooraf te scheiden op prullenbakkenniveau, blik en plastic flessen versus overig afval.
Voorkom zwerfafval door vogels met afsluitbare (klep) prullenbakken
Meer afsluitbare stalen kliko’s in parken en bij recreatieplassen gedurende de zomermaanden (voorbeeld gemeente Nijmegen)
Een goed werkende app voor meldingen van zwerfafval.
Wijzig de naam van de afvalstoffendienst in terugwinstoffendienst (circulaire economie)

Onzichtbaar:
Strenger beleid in actie tegen lucht en waterverontreinigingen door bedrijven, agrarische sector en verkeer.
Verbied gebruik van pesticiden in buitengebied nabij dorpskernen (leliekweek).

Wat vraagt dit van ons samen?

Wat kan de gemeente doen?

Het inzicht geven, openstellen, van gemeentelijke processen aan inwoners.

Wat kunnen inwoners doen?

Een schoner milieu begint bij jezelf doe actief mee met voorkomen zwerfafval.

Zijn er nog andere partijen die hier iets in kunnen doen?

Investering van tijd voor een beter inzicht in de werking van de het gemeentelijk apparaat en informeer de inwoners van ’s-Hertogenbosch.

Terugdringen milieuvervuiling

Wat willen we oplossen, verbeteren of bereiken?

Terugdringen van zichtbare vervuiling in de openbare ruimte en beperken van onzichtbare vervuiling binnen de gemeentegrenzen.

Wat moet er veranderen?

Minder zwerfafval in de openbare ruimte en minder milieubelastende stoffen in water en lucht.

Welke ideeën hebben we daarvoor?

Zichtbaar:

Toegankelijkere afvalstoffendienst (goedkoper of gratis) ter voorkoming van afvaldumping.
Voorkom zwerfafval door afvalstromen vooraf te scheiden op prullenbakkenniveau, blik en plastic flessen versus overig afval.
Voorkom zwerfafval door vogels met afsluitbare (klep) prullenbakken
Meer afsluitbare stalen kliko’s in parken en bij recreatieplassen gedurende de zomermaanden (voorbeeld gemeente Nijmegen)
Een goed werkende app voor meldingen van zwerfafval.
Wijzig de naam van de afvalstofefendienst in terugwinstoffendienst (circulaire economie)

Onzichtbaar:
Strenger beleid in actie tegen lucht en waterverontreinigingen door bedrijven, agrarische sector en verkeer.
Verbied gebruik van pesticiden in buitengebied nabij dorpskernen (leliekweek).

Wat vraagt dit van ons samen?

Wat kan de gemeente doen?

Promoot circulaire economie en strenger beleid ten aanzien van milieuvervuiling binnen de gemeentegrenzen en daarbuiten.

Wat kunnen inwoners doen?

Een schoner milieu begint bij jezelf doe actief mee met voorkomen zwerfafval.